Uyurken Diş Sıktığımı Nasıl Anlarım? Belirtiler ve Hekime Gitme Zamanı

Uyurken diş sıktığınızı çoğu zaman kendiniz fark etmezsiniz. En sık ipuçları şunlardır: sabahları çene veya şakak kaslarında ağrı ve yorgunluk, dişlerde aşınma ya da çatlak, yanınızda uyuyan kişinin duyduğu gıcırdatma sesi ve dişlerde yeni başlayan hassasiyet. Bu belirtilerden biri bile varsa diş hekimi muayenesi, dişlerde hasar olup olmadığını ortaya koyar.

Tıbbi içerik: Dt. Duygu Üzümcü tarafından gözden geçirildi · D Clinic (Meram, Konya) · 20 Ekim 2026

Uykuda diş sıkma (bruksizm) nedir?

Bruksizm, çene kaslarının dişleri tekrar tekrar sıkması veya gıcırdatmasıdır. Konuyu inceleyen uluslararası araştırmacı grubu bunu iki türe ayırır: uykuda görülen (uyku bruksizmi) ve uyanıkken görülen (gündüz bruksizmi) [1]. Uykuda olan türü kişi genellikle fark etmez; çünkü sıkma uyurken olur ve iz bırakan sonuçları sonradan ortaya çıkar.

Aynı grubun güncel raporuna göre sağlıklı kişilerde bruksizm tek başına bir hastalık sayılmaz; bazı klinik sorunlar için risk oluşturabilen bir davranış olarak değerlendirilir [2]. Yani önemli olan sıkmanın kendisinden çok, dişlere, kaslara ve çene eklemine verdiği zarardır.

Ne kadar yaygın?

Yetişkinlerde yapılan çalışmaları inceleyen bir sistematik derlemede, “sık sık” uykuda diş sıktığını bildiren yetişkinlerin oranı yaklaşık %12,8 (±%3,1) olarak bulunmuştur. Uyanıkken diş sıkma ise çalışmalarda %22,1 ile %31 arasında bildirilmiştir [3]. Yazarlar bu verilerin çoğunlukla kişilerin kendi beyanına dayandığını ve dikkatle yorumlanması gerektiğini vurgulamıştır.

Kendi kendinize fark edebileceğiniz belirtiler

Sabah belirtileri

• Çene, yanak veya şakak kaslarında ağrı, yorgunluk ya da gerginlik (çoğu kişi bunu sabah fark eder) [2]

Dişlerde görülen belirtiler

• Diş uçlarında düzleşme, aşınma veya küçük çatlaklar [2]
• Sıcak ve soğuğa karşı yeni başlayan hassasiyet (aşınan mine ve küçük çatlaklara bağlı olabilir)
• Dolgu ya da kaplamalarda tekrarlayan kırılma [2]

Başkasının fark edebileceği belirtiler

• Uykuda dişlerin birbirine sürtünmesiyle çıkan gıcırdatma sesi. Araştırmacılar, birlikte uyunan kişiden bu sesi 1–2 hafta boyunca not etmesini istemenin değerlendirmeye yardımcı olabileceğini belirtir [2].

Ağız içinde bakabileceğiniz izler

• Yanakların iç yüzünde, dişlerin hizasında beyaz bir çizgi [2]
• Dilin veya dudağın kenarlarında dişlerin izleri [2]

Bu izler yutkunma gibi günlük hareketlerden de oluşabilir [2]; yani tek başına tanı koydurmaz. Kesin değerlendirme için muayene gerekir.

Hekim nasıl değerlendirir?

Uluslararası araştırmacı grubunun önerdiği değerlendirmede kişinin kendi beyanı “olası”, muayenede görülen bulgular “muhtemel”, kas aktivitesinin cihazla kaydedilmesi (uyku laboratuvarı ya da kas aktivitesini ölçen kayıtlar) ise “kesin” bruksizm olarak değerlendirilir [1][2]. Araştırmacılar bu sistemin henüz bir öneri olduğunu belirtir [2]. Günlük pratikte değerlendirme çoğunlukla şikâyetler ve muayene bulgularıyla yapılır [2].

Muayenede şunlara bakılır:

1. Dişlerdeki aşınmanın yeri ve derecesi
2. Dolgu, kaplama veya implantlarda kırılma ya da aşınma
3. Çiğneme kaslarında hassasiyet ve büyüme
4. Çene ekleminde ses, ağrı veya ağız açıklığında kısıtlılık
5. Uyku düzeni, stres ve gündüz sıkma alışkanlığı

Dt. Duygu Üzümcü: “Diş sıkmayı muayenede ilk olarak yanak içindeki beyaz çizgiden ve dil kenarlarındaki izlerden anlarım. Hastalarım en çok sabahları çene ve yüz ağrısıyla gelir. Aşınan mine ve küçük çatlaklar nedeniyle sıcak-soğuk hassasiyeti de sık gördüğüm belirtilerden biridir.”

Ne zaman diş hekimine gitmelisiniz?

Aşağıdakilerden biri varsa muayene olmanızı öneririm:

• Sabah çene ağrısı veya yorgunluğu birkaç haftadır devam ediyorsa
• Dişlerinizde aşınma, çatlak ya da yeni başlayan hassasiyet fark ettiyseniz
• Dolgu veya kaplamalarınız tekrar tekrar kırılıyorsa
• Çenenizde ses, kilitlenme ya da ağız açarken zorlanma varsa
• Yanınızda uyuyan kişi gıcırdatma sesi duyduğunu söylüyorsa

Çene ekleminde ses ve ağrı ile ilgili ayrıntılar için çene eklemi ağrısı ve tık sesi yazımı okuyabilirsiniz.

Tedavi seçenekleri

Tedavi, sıkmanın verdiği zarara ve şikâyetlerin şiddetine göre planlanır. Dişleri aşınmaya karşı korumak için kişiye özel gece plağı kullanılabilir; kas ağrısı ve gerginlik şikâyeti olan kişilerin çiğneme kasına botulinum toksini yaptırması da fayda sağlayabilir. İki yöntemin farkını ve bilimsel kaynaklarını gece plağı mı, masseter botoksu mu? yazımda anlattım. Tedavi hakkında genel bilgi için diş sıkma (bruksizm) tedavisi sayfama göz atabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Uykuda diş sıktığımı kesin olarak nasıl öğrenebilirim?

Kesin olarak saptanması için uyku sırasında çiğneme kası aktivitesinin cihazla kaydedilmesi gerekir. Günlük pratikte ise şikâyetleriniz ve muayenede dişlerinizde, kaslarınızda görülen bulgular değerlendirilir. [1][2]

Sabahları şakağımda ağrı oluyor, bu diş sıkma mı?

Şakak bölgesinde de çiğneme kası bulunduğu için diş sıkma burada gerginlik ve ağrı hissine yol açabilir. Ancak bu bölgedeki ağrının başka nedenleri de olabileceğinden muayenede ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Diş sıkma kendiliğinden geçer mi?

Bazı dönemlerde azalabilir, bazen de devam eder. Dişlerde aşınma veya çene ağrısı başladıysa değerlendirme yapılması önerilir.

Diş sıkma stresle ilgili midir?

Kişilerin kendi beyanına dayanan çalışmalarda diş sıkmanın stres ve kaygıyla ilişkili olduğu bildirilmiştir. Bu nedenle muayenede uyku düzeni ve günlük alışkanlıklar da değerlendirilir. [2]

Gündüz de diş sıkıyor olabilir miyim?

Evet. Çalışmalarda yetişkinlerin yaklaşık %22–31’i uyanıkken diş sıktığını bildirmiştir. Gün içinde dişlerinizin birbirine değip değmediğini fark etmeye çalışmak ilk adım olabilir. [3]

Randevu

Dt. Duygu Üzümcü, Meram’daki D Clinic‘te hasta kabul etmektedir. Diş sıkma değerlendirmesi için: 0 506 006 06 42.

Kaynaklar

[1] Lobbezoo F, Ahlberg J, Glaros AG, ve ark. Bruxism defined and graded: an international consensus. Journal of Oral Rehabilitation. 2013;40(1):2–4. doi:10.1111/joor.12011 (Erişim: 20.10.2026)

[2] Lobbezoo F, Ahlberg J, Raphael KG, ve ark. International consensus on the assessment of bruxism: Report of a work in progress. Journal of Oral Rehabilitation. 2018;45(11):837–844. doi:10.1111/joor.12663 (Erişim: 20.10.2026)

[3] Manfredini D, Winocur E, Guarda-Nardini L, Paesani D, Lobbezoo F. Epidemiology of bruxism in adults: a systematic review of the literature. Journal of Orofacial Pain. 2013;27(2):99–110. doi:10.11607/jop.921 (Erişim: 20.10.2026)